„Fyrsta fasteign“ – nýtt útspil ríkisstjórnarinnar er óhrekjandi staðfesting þess að stjórnvöld hafa steingleymt orsökum eignabólunnar fyrir hrun. Einn helsti orsakavaldur bólunnar var allt of hátt séreignarhlutfall á Íslandi. Og skortur á opinberum leigumarkaði eins og tíðkast í Skandinavíu.
Í eftiráspegli er því með eindæmum að núverandi ríkisstjórn skuli hafa byggt kosningasigur sinn á risaútgjöldum ríkisins til að viðhalda sömu kerfisvillu og skapaði áðurnefnda bólu. Skuldaleiðréttingin var kynnt til sögunnar sem mikið réttlætismál. Þar skiptu misjafnlega skuldsettir eigendur á milli sín 80 milljörðum af almannafé.
Leigjendur fengu enga samsvarandi upphæð, þeir máttu náðarsamlegast safna sér fyrir íbúð.
Fyrir 80 miljarða mætti byggja úthverfi á borð við Breiðholt með þúsundum ódýrra leiguíbúða. Allt kjörtímabilið hafa aðgerðir til uppbyggingar á opinberum leigumarkaði verið í algjöru skötulíki.
Eins og í dæmisögunni safnar stjórnin nú öllum eggjum sínum aftur í sömu (séreigna)körfuna. Bóluandi áranna fyrir hrun svífur aftur yfir vötnum. Bankar birta reglulega greiningar á fasteignamarkaði sem er í fullkomnu lagi. Fasteignasalar taka undir í fjölmiðlum. Tveggja stafa árleg prósentuhækkun á fasteignaverði telst fullkomlega eðlileg. Líka 65 prósenta hækkun á fimm árum í einstökum hverfum. Hagsmunaaðilar ráða ferðinni í opinberri umræðu.
Þegar verðhækkanirnar fara upp úr öllu valdi fyrir ungt fólk og almenning beita stjórnvöld aftur sömu gömlu brellunni: auka aðgengi að lánsfé. Takið hærri lán. Eins og venjulega munu þessar aðgerðir að mestu fóðra hækkun á húsnæðisverði frekar en að fjölga nýbyggingu. Það er enginn hvati í aðgerðunum til að draga úr skorti á húsnæðismarkaði, eins og td. að afmarka lánamöguleikana við nýbyggð hús.
Framan af hömpuðu fjölmiðlar skuldaleiðréttingunni sem vel heppnaðri aðgerð. Þar til nýlega að talnaglöggur samfélgsrýnir setti í gang vasatölvuna og vann heimavinnuna sína. Þá kom í ljós að láglaunafólk borgar sjálft „leiðréttinguna“ á ca. tveimur árum.
Ísland fjarlægist æ meir nágrannalöndin í húsnæðismálum. Stór skref í burtu er salan á Kletti og einkavæðingin sem fylgir í kjölfarið. Næsta skref er svo einkavæðing á almennum útlánahluta ÍLS. Þá munu bankar og fjárfestingarfélög á borð við Gamma sitja ein að húsnæðismarkaði almennings. Líklega verður besti ÍLS lánabitinn seldur á slikk til handvalinna kaupenda. Og ríkið látið sitja uppi með afganginn. Opinber leigumarkaður fyrir almenning sem velferðarráðherra veifaði á kjörtímabilinu er í besta falli fjarlægur draumur.
Fróðlegt verður að sjá hversu oft í röð almenningur veðjar á rangan hest í húsnæðismálum. Sömu töframenn, sömu hattar, sömu kanínur, allt er þetta aftur komið á kreik. Rétt fyrir kosningar.
Fasteignamarkaðurinn og húsnæðispólítíkin eru komin í hring.
Velkomin aftur til ársins 2007.
