Veturliði Guðnason skrifar:
Beint tilefni þessara skrifa eru eftirfarandi orðaskipti á samfélagsmiðli:
A: „Kúltúr leðurhomma sem snýr aðallega að fetish er allt annar en sá valdbeitingar- og ofbeldis kúltúr sem BDSM hneigðir hrærast í, þó auðvitað tengist hóparnir. Ég er bara að benda á að í pride göngu væri eðlilegra að ganga með BDSM pride fána frekar en sama fána og leðurhommar á Íslandi hafa alla tíð notað og síðast í ár í sömu göngu þar sem sat leðurhommi með leðurhommafána í bílnum hans Ómars Ragnars. BDSM fólk mætti reyna að skapa sér sína eigin sérstöðu með sínum eigin pride fána og að efla sína eigin starfsemi í sínu eigin félagi.“
B svarar: „Það er svo margt rangt í þessari síðustu færslu þinni að ég veit ekki alveg hvar ég á að byrja. Í fyrsta lagi er enginn eðlismunur á því sem leðurhommar gera og því sem annað BDSM-fólk gerir. Ég hef lesið helling af leðurhommabókum og í raun eru flestar bækur um BDSM skrifaðar af leðurhommum. Okkar kúltúr kemur frá þeim, meira og minna. Hafa leðurhommar á Íslandi kvartað yfir því að við flöggum fána þeirra? „Valdbeitingar- og ofbeldiskúltúr“? Ég trúi varla að þú hafir látið þetta frá þér fara. Þú hefur verið að taka þátt í umræðum um BDSM í margar vikur og hefur vonandi lesið EITTHVAÐ af því sem hefur verið skrifað um BDSM. Ef þú ert enn á því að BDSM sé löðrandi í ofbeldi og að við sem samfélag lifum og hrærumst bara í því, þá er greinilegt að þú hefur ekki meðtekið neitt af því sem sagt hefur verið. BDSM fólk er ekki að reyna að skapa sér neina sérstöðu. Bara vera til. Við höfum engan áhuga á að skipta okkur upp eftir kynhneigðum, kyni eða því hvort við viljum leður eða latex eða hvorugt. Við sem samfélag erum pansexual og hömrum á samþykki. ALLTAF. Ofbeldi er svo sannarlega ekki liðið og ósamþykkt valdbeiting er svo sannarlega ofbeldi svo slíkt líðum við ekki heldur.“
Veturliði Guðnason
Hér koma fram fullyrðingar sem eru fjarri öllum sanni. Með „leðurhommum á Íslandi“ mun vera átt við félaga í MSC Ísland sem starfaði af miklum krafti í rúman aldarfjórðung (1985- 2011. Með „BDSM-fólki“ mun vera átt við félaga í BDSM á Íslandi. Svo virðist sem A og B taki auglýsingaskrum og ímyndarsköpun á netinu og annars staðar sem góða og gilda mynd af veruleikanum en hér er verið að tala um lifandi fólk hér og nú svo eina leiðin til að halda sér við jörðina og íslenskan veruleika er að athuga starf félaganna, MSC Ísland og BDSM á Íslandi.
Félagsstarf MSC Ísland gekk út á að koma upp gay lífi í Reykjavík, möguleikum fyrir samkynhneigða til að hittast og kynnast, og byggðist á þeiri sannfæringu að því fylgdi mikil gleði og hamingja og ekki síður að réttindabaráttan fengi ekkert vægi fyrr en fólkið sem krefðist viðurkenningar á að vera til léti sjá sig, hætti að vera í felum og kæmi út úr skápnum.
Stofnendur voru hommar sem höfðu búið í útlöndum og kynnst gay lífi þar og völdu leðurklúbbsformið af því að þeir voru sammála um að leðurstaðir væri skemmtilegustu gay staðirnir og þá væri líka ljóst að nýtt félag væri ekki klofningur úr Samtökunum sem MSC studdi alla tíð. Þannig komust Íslendingar líka í einu virku alþjóðasamtök samkynhneigðra á þeim tíma, Evrópusamband leðurklúbba, ECMC.
Þeim til skilningsauka sem trúa helst útlendum prófessorum má vitna í merkan baráttumann, franska heimspekinginn Michel Foucault um mikilvægi gay lífs:
“It’s not enough to affirm that we are gay, but we must also create a gay life.”
„In the mid-1970’s, Foucault taught at the University of California, Berkeley. He became enamored with San Francisco and its liberated gay sexuality—especially the bathhouses. “I think that it is politically important that sexuality be able to function … as in the bathhouses,” he wrote. “You cease to be imprisoned in your own face, your own past, in your own identity.” (Vefsíða Equality Forum LBGT History Month).
Leðurklæðnaðurinn í MSC-klúbbnum var ekki fetish heldur tengdist á margvíslegan hátt félagslegum hefðum og menningargildum, yfirkeyrðri karlmennskuímynd sem nýttist klúbbnum vel á ýmsan hátt við að ná tilgangi sínum:að skapa siðmenntað samkvæmislíf fyrir samkynhneigða karlmenn í Reykjavík. Menn fóru ekki í klúbbinn til að geta verið í leðri heldur fóru í leður til að geta verið í klúbbnum. Það sést best á eilífu striði við að fá gesti til að mæta í leðri. Klæðnaðurinn var aðgöngumiði í tiltekinn menningarheim. „Leðurhommar“ er gælunafn sem börn notuðu um vagn MSC í Gay Pride-göngunni; að nota það sem heildarhugtak er álíka gáfulegt og að kalla frímúrara og karlakórsmenn kjólfatastreitara.
Ráðið er ekki að hlaupa undir sæng hjá Samtökunum og þokukenndum fræðiorðum eins og pansexual. Það merkir bara alkynhneigð sem merkir aftur bara tvíkynhneigð því spendýrið homo sapiens hefur bara um tvö kyn að velja.
Þess má geta að það er rangt sem kemur fram í dagskrárriti Hinsegin daga í ár að Samtökin hafi gengist fyrir fyrstu gay pride hátíðinni 1999 til minningar um 30 ára afmæli Stonewall uppreisnarinnar. Hið rétta er að MSC Ísland hafði haustið áður tilkynnt ECMC að klúbburinn mundi halda þriggja daga mót síðustu helgi júní, Christopher Street Day 1999 og leitaði samvinnu við Samtökin um að „skipaður verði samráðshópur allra félaga samkynhneigðra svo við getum sameinað krafta okkar og nýtt þá sem best“. (Sbr. bréf MSC til Samtakanna 28.01.99). Félögin áttu svo gott samstarf árum saman án þess að þau þyrftu að eiga „hagsmunaaðild“ að Samtökunum.
BDSM gengur svo síst af öllu út á valdbeitingu svo og ofbeldi svo að „hóparnir“ tengist þannig er alveg út í hött. Starf BDSM-félagsins gekk fyrst og fremst út á fræðslu og MSC Ísland reyndi að styðja það með því að leyfa því að nota húsnæði okkar til samkomuhalds og átti líka vinsamleg samskipti við Regnfatahópinn og íslenskar stúlkur innan BDSM á Íslandi.
Það var hins vegar alla tíð alveg ljóst að BDSM á Íslandi væri félag gagnkynhneigðs fólks. Auðvitað eru til hommar sem eru fyrir fetish og bdsm-leiki en þeir eru ekki „annað BDSM- fólk“. Eðlismunurinn er, hvað sem gert er, að þeir eru samkynhneigðir karlmenn en hinir gagnkynhneigt fólk af báðum kynjum.
Það má einnig heita augljóst að vilji félagar í BDSM á Íslandi „fá að vera til“ sé eina ráðið að koma úr skápnum og sýna sjálfir að þeir séu til. Það er alveg rétt hjá B í áður tilfærðum orðaskiptum. Ráðið er ekki að hlaupa undir sæng hjá Samtökunum og þokukenndum fræðiorðum eins og pansexual. Það merkir bara alkynhneigð sem merkir aftur bara tvíkynhneigð því spendýrið homo sapiens hefur bara um tvö kyn að velja. Það sést best á því að í svonefndu kynleiðréttingarferli er bara boðið upp á tvo kosti: frá karli í konu og frá konu í karl.
Leðurfánann mega allir nota rétt eins og regnbogafánann.
Fræðileg flokkun hugtaka er eðlileg en að flokka fólk er mannfjandsamlegt og minnir á akademiskan rasisma sem þótti góð og gild fræði langt fram á síðustu öld. Sú aðferð opnar leið fyrir ofureinföldun, rangar ályktanir og heimskulegar skoðanir.
Nokkrar upphrópanir í lokin!
Svo virðist sem ekki síst megi rekja ástandið í Samtökunum til þess að félagsheimili þeitta var fyrst rifið niður og því síðan lokað i meira en ár og síðan opnað í kompu sem ráðgjafarstöð. Þannig datt lýðræðislegt aðhald burt og til varð tómarúm fyllt af þröngsýnum fræðimönnum með einræðistilburðum og hugsanalögreglustælum. Augljósir hagsmunir lifandi fólks á Íslandi viku fyrir kenningum í heimspeki, félagsfræði, kynjafræði og hinsegin fræðum frá allt öðrum menningarsvæðum þar sem fólk fæst við allt önnur vandamál.
Það er löng leið frá félagsfræðilegum kenningum um samtvinnun í mismunun jaðarsettra minnihlutahópa til þess að heimta að allir slíkir hópar eigi heima í Samtökunum 78. Enn lengri leið er frá heimspekilegum heilabrotum um tengsl líkama og sálar, efnis og anda, sem heimspekin hefur japlað á í mörg hundruð ár og er engu nær, og þarafleiðandi ályktunum um að skipting mannsins í tvö líkamleg kyn sé tilbúningur byggður á orðræðu – til þess að kenna börnum í skólum á Íslandi að til séu mörg kyn, að allt tal um stelpur og stráka, karla og konur sé bull. Það gera Samtökin núna samkvæmt bæklingnum Hvað er hinsegin? með stimpli Reykjavíkurborgar fyrir almannafé.
Eins er fáránlegt að ákveða að á íslensku jafngildi orðið hinsegin enska orðinu queer og skilgreina síðan ótal hneigðir og kyn sem er hrein fölsun á því sem felst í hugtakinu queer. Allt snýst þetta um orð og hugtök, sem hægt er að teygja út og suður, en ekki blákaldan veruleika.
Mönnum hættir til að láta sem þeir viti heilmikið um kynhneigðir og atferli sem stjórnast af þeim en í raun og veru eru heimildir, rannsóknir og gögn um slíkt vægast sagt af skornum skammti. Enginn veit hvað fólk almennt hugsar og gerir í þessum málum. Þess vegna er út í hött að afmarka og flokka áætlaðar tilfinningar fólks, gefa þeim nöfn og flokka svo fólk eftir þeim í (ímyndaða) hópa og fullyrða um gerðir þess og hvatir.
Fræðileg flokkun hugtaka er eðlileg en að flokka fólk er mannfjandsamlegt og minnir á akademiskan rasisma sem þótti góð og gild fræði langt fram á síðustu öld. Sú aðferð opnar leið fyrir ofureinföldun, rangar ályktanir og heimskulegar skoðanir.
Veturliði Guðnason
ritari MSC meðan það starfaði
