Guðrún Anna Jónsdóttir skrifar:
Fæstir komast í gegnum lífið án þess að verða einhvern tímann fyrir höfnun. Þeir sem lenda í sambandsslitum eða atvinnumissi upplifa oft sára höfnunartilfinningu. Erfið samskipti við nána vini eða fjölskyldu geta einnig kallað fram þessa tilfinningu. Einelti er dæmi um höfnun sem getur skilið eftir sig djúp sár.
Á tímum hnattvæðingar hafa skapast aðstæður sem auka möguleika á höfnun. Samfélagsmiðlar bjóða til að mynda upp á að það sem sett er þar inn hljóti neikvæð eða engin viðbrögð, og oft er tölvupóstum eða smáskilaboðum ekki svarað. Höfnun af ýmsu tagi er partur af lífi flestra og því er gott að hafa einhverja hugmynd um hvernig gæti verið æskilegt að bregðast við slíkum aðstæðum.
Í fyrsta lagi er mikilvægt að leyfa sér að upplifa þær tilfinningar sem vakna. Sama hvort höfnunin er mikil eða lítil er lykilatriði að viðurkenna það sem kemur upp á yfirborðið og sýna sjálfum sér skilning. Það er gagnlegt að átta sig á því að höfnunartilfinning á sér djúpar rætur. Maðurinn þróaðist sem félagsvera þar sem afkoma einstaklingsins valt á því að vera hluti af hóp. Það liggur því í mannlegu eðli að sterkar viðvörunarbjöllur fari í gang þegar hvers konar viðskilnaður frá hópnum liggur í loftinu. Þessar tilfinningar eru því óhjákvæmilegar og líklegar til að blossa upp þrátt fyrir að við reynum deyfa þær eða láta sem okkur standi á sama.
Þó svo að tilfinningarnar séu sárar er mikilvægt að viðurkenna þær og leyfa þeim að ganga yfir. Afneitun þessara tilfinninga er líkleg til að tefja bataferlið frekar en hitt.
Annað eðlilegt ferli sem fer í gang er að heilinn fer á fullt að leita skýringa. Hugsanir hringsnúast í kollinum og við leitum að ástæðum, afsökunum, sökudólgum og svo framvegis. Oftar en ekki koma upp hugsanir um að það sé eitthvað að okkur sjálfum, að við hefðum átt að gera eða segja eitthvað öðruvísi. Þó svo að þetta sé eðlilegt er nánast öruggt að málið leysist ekki með því að flækjast fram og til baka í slíkum hugsunum. Því er gott að stíga út úr þessum hugsanaflækjum og fylgjast með þeim eins og úr fjarlægð. Nýtum okkur þær hugsanir sem eru gagnlegar og leyfum hinum að vera. Það er í góðu lagi að viðurkenna mistök og læra ef þeim, ef því er að skipta, en látum þar við sitja.
Það er mikilvægt að sýna sjálfum sér raunverulega umhyggju með því að stíga skref sem gera manni gott til lengri tíma litið. Slík skref eru oft á tíðum nokkuð ólík þeim sem færa manni skammtímalétti. Það getur til að mynda verið freistandi að loka sig af og forðast hvers kyns mannamót. Þó svo að slíkt athæfi sé eflaust skaðlaust í einhverja daga er ljóst að það færir okkur ekki lífsfyllingu til lengri tíma litið. Hugsum vel um okkur með því að hvíla okkur, hreyfa okkur og hitta fólk sem skiptir okkur máli.
Í flóknum og síbreytilegum heimi er mikilvægt að búa yfir sveigjanleika til að takast á við höfnun. Þetta er ekki auðvelt verkefni en æfingin skapar meistarann. Sýnum sjálfum okkur skilning. Opnum á erfiðar tilfinningar og leyfum þeim að ganga yfir. Stígum út úr hugsanaflækjum og sjálfsásökunum. Með þessu móti getum við haldið áfram að fylgja okkar lífsgildum án þess að láta hræðslu við frekari höfnun stjórna lífi okkar.
Guðrún Anna Jónsdóttir sálfræðingur rekur eigin sálfræðistofu hjá Sálfræðingum Höfðabakka auk þess sem hún starfar við rannsóknir á geðsjúkdómum hjá Íslenskri erfðagreiningu. Frekari upplýsingar má finna á heimasíðu og fésbókarsíðu hennar.
