Nafn frambjóðanda: Erna Lína Baldvinsdóttir
Flokkur: Alþýðufylkingin
Kjördæmi: Suðurkjördæmi
Sæti á lista: 2. sæti
Sjá einnig: Konur til áhrifa: Svör kvenframbjóðenda við spurningalista Kvennablaðsins vegna Alþingiskosninganna 2016
Hvers vegna velur þú stjórnmál að starfi?
Í fyrstu hugsaði ég ekki að ég gæti haft eitthvað að segja um hvernig landinu sem ég bý í sé stjórnað og var nánast búin að gefast upp á landinu í heild sinni. Svo varð það eiginlega fyrir tilviljun að einn daginn fór ég í blóðbankann á meðan maðurinn minn fór á fund hjá Alþýðufylkingunni í friðarhúsinu. Þegar erindum mínum var lokið ákvað ég að mæta til hans á fundinn. Ég átti þar áhugaverðar samræður við flokksmeðlimi og leist mjög vel á stefnuna hjá þeim. Þarna inni var loksins einhver sem hlustaði á mig og tók mína skoðun til greina. Ég fékk loks trú á minni eigin sannfæringu. Ég hef alltaf haft áhuga á að bæta stöðu þeirra „sem minna mega sín“. Þetta verður erfitt en þetta er barátta sem er þess virði að berjast.
Hverjar eru þínar pólitísku áherslur?
Fyrst og fremst þarf að auka jöfnuð innan samfélagsins. Aldur, kyn, trú, starf, kynhneigð og áfram má telja á ekki að hafa nokkur áhrif á stöðu innan samfélagsins. Auðvelda þarf fyrir almenning að taka þátt í stjórnmálum. Alþýðan á að geta haft raunveruleg áhrif á málefni landsins. Það þarf að standa vörð um fullveldið til að nýta þau í félagslega þágu og félagsvæða innviði landsins. Heilbrigðisþjónustan ásamt öðrum stofnunum á að vera rekið af ríkinu. Enginn á að geta hagnast af veikindum annara. Þegar einhver reynir að græða á veikindum annara er alveg ljóst að heilsa og líf veika aðilans er ekki í fyrirrúmi.
Hvers vegna finnur þú þeim farveg í þínum flokki fremur en öðrum?
Alþýðufylkingin er með skýra stefnu. Við vitum hvað við viljum, hvernig við ætlum að fara að því og erum tilbúin að berjast fyrir því hvort sem það er innan eða utan alþingis. Alþýðufylkingin vill gera upp núverandi kerfi sem vinnur með vaxandi ójöfnuði og óréttlæti. Við reynum líka eftir fremsta megni að hlusta á fólk af öllum þjóðfélagshópum. Við berjumst fyrir réttindum alþýðunnar.
Hver er staða stjórnmálasiðferðis á Íslandi?
Stjórnmálasiðferði á Íslandi er ekki til staðar. Menn virðast eiga erfitt með að axla persónulega ábyrgð á þeirri skitu sem þeir hafa skapað sjálfir. Reynt er að afvegaleiða skituna með því að setja hlutina í samhengi sem lætur þá hljóma mun betur en þeir eru í raun og veru. Gott dæmi um það eru tölur um hagvöxt sem virðist aldrei ætla að skila sér til almennings heldur einungis í vasa fárra útvalda einstaklinga í innsta hring. Það að örfáir einstaklingar geti braskað með fjármuni almennings, notað pólitískt vald sitt til að kaupa og selja fjölskyldu og vinum hlutabréf og annað á mun lægra verði en tíðkast almennt og greitt sjálfum sér stórkostlegan arð gegn hagsmunum almennings er ekki eitthvað sem ég tel vera gott siðferði.
Hver er afstaða þín til stöðu Bjarna Benediktssonar og Ólafar Norðdal eftir að afhjúpað var að þeirra nöfn væri að finna í Panamaskjölunum?
Ég hef misst allt mitt traust á þeim þingmönnum sem fela peningana sína í skattaskjólum. Það er langt frá því eðlilegt að þingmenn heimti að almennir borgarar sem hafa varla efni á að fæða sig og klæða borgi himinháa skatta þegar þáumræddir þingmenn gera það ekki sjálfir.
Hvers vegna heldur þú að almenningur um víða veröld hafi brugðist við eins og raun ber vitni eftir uppljóstranir Panamaskjalanna?
Vegna þess að reiðin sem býr að baki á fullkomlega rétt á sér. Þetta eru svik við land og þjóð og sýndi fram á lygi þeirra sem voru á skjölunum svart á hvítu.
Hver er afstaða þín til skattaskjóla, það er lágskattasvæða og alþjóðlegrar skattasamkeppni?
Það er ekki í lagi að svíkja landið sitt. Allir verða að taka ábyrgð og útskúfa einstaklingshyggju og misskiptingu gæðanna. Allir þurfa að lyfta sínum hluta fargsins.
Hvað er kvíðvænlegast við þá tilhugsun að takast á við þingstörf?
Það er nú ekki komið í ljós hvort ég verði varaþingkona eða ekki. Það kemur allt í ljós eftir kosningar. Það kvíðvænlegasta væri líklegast hvort tekið væri mark á mér og mínum skoðunum. Nú er ég bæði ung og kvenmaður og þar af leiðandi eiga stjórnmál ekki að koma mér við. Þetta hef ég fengið að upplifa. Ég kvíði þess mest að þurfa að berjast helmingi meira en allir aðrir til að fá að láta skoðanir mínar í ljós. Ég hef fullt af hugmyndum og sterkar skoðanir sem hafa alveg jafn mikinn rétt á sér og allar aðrar skoðanir.
Ertu sammála rökum þeirra sem telja kynjakvóta nauðsynlegan til að viðhalda jöfnum kynjahlutföllum á þingi?
Nei, ég vil ekki kynjakvóta. En einhver annar er betri en ég á ég ekki að fá starfið fyrir það eina að fæðast með „rétt“ kynfæri. Hins vegar má auðvelda það fyrir konum að fá aðgang og möguleika innan stjórnmála. Fjölmiðlar mega taka það til sín að auka umfjöllun um kvenkyns frambjóðendur og þingkonur.
Hvaða hagsmuna hefur þú að gæta gagnvart þrýstihópum, fyrirtækjum og/eða vegna vensla?
Enga, nema ef þeir hópar sem minna mega sín mætti telja til þrýstihópa. Þrýstihópurinn öryrkjar.
Með hvaða flokkum vilt þú helst mynda ríkisstjórn eftir kosningar og hvers vegna?
Ég hef ekki neina ákveðna flokka í huga, einungis þá sem leitast eftir jöfnuði og félagsvæðingu í samfélaginu.
Eru flokkar sem þú vilt helst ekki vinna með?
Ég er tilbúin til að vinna með hverjum þeim sem er sammála okkar stefnu um að fá aukin jöfnuð í samfélaginu, félagsvæða innviði og auka mannréttindi almennings. Nafnið á flokknum skiptir í raun og veru ekki máli ef góð gildi eru höfð að leiðarljósi.
Hvaða hópar í samfélaginu þurfa mest á stuðningi og athygli stjórnmálamanna að halda?
Þeir sem þurfa mest á stuðningi að halda eru þeir hópar sem minna mega sín í samfélaginu. Þar má meðal annars nefna flóttamenn og innflytjendur almennt, aldraða og öryrkja, börn, konur og svo áfram mætti telja enda er vandamálið margþætt.
Telur þú eðlilegt að nýta skattkerfið sem jöfnunartæki eða á skattastefna landsins eingöngu að miða að fjármögnun hins opinbera?
Í núverandi kerfi þykir eðlilegt að skatturinn sé notaður sem jöfnunartæki. Þegar búið er að félagsvæða fjármálakerfið er ójöfnuður orðinn svo lítill að skattur á tekjur einstaklingar er ónauðsynlegur.
Afstaða til mannréttinda og hlutverk stjórnmálanna: Hvert skal vera hlutverk yfirvalda og stjórnmálanna þegar kemur að svokölluðum neikvæðum og jákvæðum réttindum?
Jákvæð réttindi eru borgaraleg mannréttindi eins og réttindi til að tjá sig sem yfirvöld eiga að verja. Neikvæð réttindi er eru félagsleg mannréttindi líkt og réttindin til að vera laus við eitthvað eins og hungur, fátækt og menntunarleysi sem hið opinbera ber að framfylgja og sjá um að allir hafi.
Hver er afstaða þín til persónukjörs og hvers vegna?
Ég vil fá persónukjör hér á landi. Ég vil ekki þurfa að kjósa hóp einstaklinga sem ég kæri mig ekki um í ríkisstjórnina vegna þess að fáeinir aðilar innan flokksins bera af.
Greiða handhafar fiskveiðikvótans nægilega til samfélagsins fyrir nýtingu þeirra á auðlindum almennings?
Ljóst er að stórútgerðin greiðir sér tugi milljarða í arð á ári hverju sem er margfalt það sem þeir borga í skatt. Við viljum fara fram á að útgerðarmenn geti ekki greitt sjálfum sér meiri arð en þjóðinni. Enginn á að geta setið á óæðri endanum og fengið tugi milljarða í árslaun fyrir að hafa nafnið sitt á einhverjum pappírum.
Hverjar eru félagslegar afleiðingar eða ágóði núverandi fiskveiðistjórnunarkerfis?
Afleiðingarnar eru nú þær að þjóðin nýtur mjög takmarkað góðs af þeirri auðlind sem við eigum öll.
Ef þú kallar eftir breytingum á fiskveiðistjórnunarkerfinu: hvers vegna ættir þú og þinn flokkur að vera fær um að innleiða breytingar og koma á sátt í máli sem deilt hefur verið um áratugum saman?
Það hefur nú komið fram í könnunum að um 80% þjóðarinnar sé andvíg núverandi fiskveiðistjórnunarkerfis svo það ætti í raun ekki að vera eins erfitt og margir vilja halda fram.
Hver telur þú að kjarninn í lekamálinu sé? Var málið alvarlegt, og ef svo er, hvers vegna?
Kjarni lekamálsins er sá að aukin spilling í ríkisstjórnum heimsins kom upp á yfirborðið hjá þeim einstaklingum sem bendlaðir voru við aflandsfélög. Fyrir mér eru það stórfelld skattsvik sem því fylgja og peningaþvottur sem rýrir trúverðugleika þeirra sem áttu hlut að máli. Má þar nefna aðila sem sitja enn þá í ríkisstjórn Íslands og þykir mér það persónulega miður. Málið var vitaskuld alvarlegt og sorglegi parturinn við það var að ekki allir aðilar sem komu að því máli sem sögðu af sér enda finnst mér pólitík landsins sem og heimssýn hafi beðið hnekki vegna þess. Þetta rýrir trúverðugleika og lætur fólk missa trú á þeim sem eiga að stjórna þessu landi með góðri samvisku.
Hver er afstaða þín til inngöngu Íslands í Evrópusambandið?
Afstaða mín er skýr. Hagsmunum okkar er að öllum líkindum betur borgið utan ESB fremur en í því. Evrópusambandið er samband auðvalds sem fer með framkvæmdarvald sem snýr að þeim þjóðum sem eru innan ESB. Auk þess er óstöðugt ástand þar sem stendur eftir að Bretland óskaði eftir því að draga sig úr sambandinu eftir BREXIT kosningarnar og hefur gjaldmiðill ESB verið í frjálsu falli. Má þar einnig draga lærdóm af þeim löndum sem hafa farið illa út úr inngöngu í ESB og eru Grikkland og Ítalía góð dæmi um lönd sem hafa fremur tapað á inngöngu en hagnast. Evrópusambandið gengur á okkar sjálfstæði og eyðileggur fullveldið sem okkur ber að vernda svo hægt sé að nýta það í félagslega þágu.
Var neitun núverandi stjórnvalda að kjósa um framhaldið svik á loforðum fyrir kosningar?
Ég vil ekki ganga í Evrópusambandið en samt sem áður eru þetta stór svik á loforðum við þegna landsins. Orð skulu standa. Ef gefið er loforð og það er svikið rýrir það trúverðugleika viðkomandi aðila.
Er „strax“ teygjanlegt hugtak?
Já, ,,strax” er mjög teygjanlegt hugtak. Þegar fólk heyrir orðið strax þá heldur það að átt sé við núna, á stundinni, án tafar eða eitthvað annað álíka. Þegar ,,strax” er notað í stjórnmálum getur það þýtt bráðum, kannski seinna eða á næstu árum. Ef ég á að taka mark á stjórnmálamönnum þurfa þau að segja á fyrstu vikunni, í þessum mánuði eða á morgun og þau mega heldur ekki hafa svikið slík loforð áður á ferlinum.
Hvers vegna telur þú að ungt fólk hafi dregist svo aftur úr að því er varðar lífsgæði, efnahag og bjartsýni frá því sem áður var?
Vegna þess pólitíska landslags sem hefur verið við lýði í áranna rás. Einnig má taka inni í myndina ákvarðanatökur einstaklinga sem gefa sig út fyrir að vinna fyrir land og þjóð en síðan kom í ljós að þeir voru að þjóna hagsmunaaðilum. Það kemur niður á trúverðugleika innsta hrings stjórnkerfisins.
Ef horft er til spurningarinnar hvað varðar lífsgæði, efnahag og bjartsýni eru nokkur samverkandi öfl að baki. Nú er vert að minnast á forgangsröðun málaflokka sem ættu að teljast sem grunnþarfir nútímasamfélags. Ef horft er til núverandi ríkisstjórnar brennur helst á vörum manna heilbrigðis- og menntamál. Hvað varðar efnahag, er talað um bullandi hagvöxt hér á landi, menn hljóta spyrja sig hvert sá hagvöxtur skilar sér. Þjóðin virðist þokast nær og nær stéttaskiptingu þar sem bilið á milli stéttanna breikkar. Þetta veldur ákveðnum titringi sem kemur meðal annars niður á jöfnuði og bjartsýni ungmenna. Hver getur horft bjartsýnum augum á framtíðina þegar hann og fólkið í kring um hann eiga hvorki ofan í sig né á?
Er stefna Íslendinga í hælisleitendamálum of ströng eða ekki nægilega ströng?
Við erum með allt of stranga stefnu í hælisleitendamálum. Okkur ber skylda til að hjálpa öllum þeim sem við mögulega getum. Við þurfum að undirbúa samfélagið undir komu flóttafólks og hælisleitenda. Það þarf að halda betur utan um þá sem koma hingað til landsins og sjá til þess að þau lifi við mannsæmandi aðstæður. Innflytjendur þurfa að fá kennslu í íslensku og fræðslu um íslenskt samfélag.
Hvað finnst þér um þá stefnu að byggja smærri íbúðir fyrir ungt fólk? Hvers vegna á ungt fólk ekki að geta fjárfest í íbúðum af hefðbundinni stærð?
Þetta er langt því frá að vera viðunandi. Ungt fólk er líka fólk og á fullan rétt á jafn mannsæmandi íbúðum og þeir sem fæddust fyrr.
Telur þú þinn flokk, og aðra flokka, bundna af kröfu tæplega 90 þúsund undirskrifta til stuðnings endurreisnar heilbrigðiskerfisins?
Já. Tölurnar gefa sterklega til kynna að landsmenn séu almennt mjög óánægðir með stöðu mála í heilbrigðisgeiranum. Beinlínis er verið að kalla eftir breytingum enda er núverandi fyrirkomulag ekki að skila sér fyrir heildina heldur einungis þá sem eru vel staddir efnahagslega. Ríkið þarf að koma mun betur til móts við þegna sína almennt.
Vilt þú aukna aðkomu einkaaðila í rekstri heilbrigðiskerfisins?
Nei. Það væri ekki æskileg þróun. Þegar einkaaðilar koma að heilbrigðisstofnunum getur megintilgangur þeirra stofnana verið að græða á þeim sem sækja sér heilbrigðisþjónustu. Þegar menn vilja græða á veikum einstaklingum er heilsa þeirra veiku yfirleitt ekki í fyrirrúmi heldur sá hagnaður sem viðkomandi stofnun í einkarekstri nær að kreista úr einstaklingum og kerfinu. Þegar um heilbrigðisþjónustu er að ræða ætti velferð þeirra veiku að skipta öllu máli. Auk þess gæti þróun af þessum toga leitt til þess að á endanum yrðu það einungis þeir sem væru vel settir á efnahagslegum grundvelli, þeir einu sem gætu mögulega nýtt sér heilbrigðisþjónustuna ef veikindi bjáta á.
Vilt þú aukna aðkomu einkaaðila í rekstri menntakerfisins?
Nei. Það væri ekki jákvætt þar sem einkaaðilar eiga það til að hugsa um eigin hagsmuni í stað þess að mennta þá einstaklinga sem óska þess.
Hefur þú áhyggjur af stétt leik- og grunnskólakennara?
Já. Að mínu mati er kennarastaðan með vanmetnustu störfunum í heiminum. Ef börn og ungmenni eru framtíðin, hvernig væri þá að koma betur fram við þá einstaklinga sem vinna við það að móta huga framtíðarinnar svo ekki sé talað um að tryggja þeirri starfsstétt mannsæmandi laun.
Eru 300 þúsund króna lágmarkslaun, örorka og lífeyrir sanngjörn krafa?
Nei, 300 þúsund króna lágmarkslaun er ekki sanngjörn karfa, hún er ekki nógu há. 300 þúsund krónur dugar ekki til að halda uppi einstakling í núverandi samfélagi.
Hvað kosta kosningaloforð þín og flokksins?
Frá heimspekilegu sjónarhorni er það í raun breyting á hvernig við horfum á okkur sem þjóð. Hins vegar myndi kostnaðurinn ráðast að því að horfa til þess hvort ávinningur þess sem við boðum komi sér vel til skamms eða langs tíma. Við í Alþýðufylkingunni horfum fremur nokkra leiki fram í tímann en að leitast eftir skyndilausnum.
