Plata mánaðarins janúar 2017 – Then Play On með Fleetwood Mac

Allt á sitt upphaf, sinn uppruna, sínar rætur, hvort sem það er í anda eða efni. Tónlistin er líklega það form sem sameinar andann og efnið hvað best í tilveru sinni og gerir lífið bærilegt. Allavega getur maður ímyndað sér að depurð blústónlistar eigi sér efnislegt upphaf þó andlega hliðin sé sú sem við stöldrum við og heyrum.

Hljómsveitin Fleetwood Mac byrjaði feril sinn á bláum nótum þegar blúsaldan reið yfir Bretland um miðjan sjöunda áratug síðustu aldar. Flestar rokksveitir þess tíma voru á svipuðu róli og þróuðust í gegnum blús í rokkið, hljómsveitir eins og The Rolling Stones, The Yardbirds, The Who, The Doors og The Animals sem allar notuðu samheitið „Rhythm and blues“ (taktur og tregi) fyrir tónlist sína. Blúsarinn John Mayall sem var eiginlegur guðfaðir breskrar blústónlistar, fóstraði verðandi gítarséní í hljómsveit sinni „John Mayall & The Bluesbrakers“, þar á meðal Eric Clapton, Jimmy Page, Mick Taylor og Peter Green sem stofnaði Fleetwood Mac ásamt þáverandi trommara hjá Mayall, honum Mick Fleetwood.

Blúsbylgjan rís

Á fallegum sólríkum sumardegi í júlí 1967 var hljómsveitin Fleetwood Mac formlega stofnuð. Peter Green sem verið hafði aðalgítarleikari hjá John Mayall í the Bluesbreakers eftir að Eric Clapton hætti til að stofna Cream, var einnig á förum og vildi fá vin sinn Mick, trommara í the Bluesbreakers með sér í nýja hljómsveit. John Mayall féllst á ráðahaginn því Green útvegaði annan góðan trommara í staðinn, Aynsley Dunbar. Þeir félagar vildu einnig að bassaleikarinn John McVie kæmi með þeim en hann var tregur til enda stöðug vinna og tekjur hjá Mayall. Þeir reyndu jafnvel að lokka hann með því að skíra hljómsveitina í höfuðið á honum en allt kom fyrir ekki. Úr varð að bassaleikarinn Bob Brunning gekk til liðs við þá undir þeim formerkjum að ef McVie sæi sig um hönd myndi hann hætta. Einnig kom til liðs við þá gítarleikarinn Jeremy Spencer og þannig skipaðir hófst ferill Fleetwood Mac. Nýja bandið dafnaði og John McVie sá brátt hvað verða vildi svo hann hætti hjá John Mayall og varð fastráðinn bassaleikari í Fleetwood Mac.

I’ve got things to do
I move everyday
I hope you don’t mind
Because I’m going your way

Listin að leika blús

Peter Green var 21 árs þegar hann stofnaði Fleetwood Mac og varð brátt einn lykilmanna bresku blúsbylgjunnar enda hafði hann einstakt lag á gítarnum og að semja falleg lög. Það var eitthvað alveg spes við tóninn sem hann töfraði fram úr hljóðfærinu (Gibson Les Paul og Fender Stratocaster) sem má glögglega heyra í lögum eins og „Closing My Eyes“, „Albatross“ og „The Supernatural“. Um þennan tón hjá Green sagði blúsarinn BB King:

„He has the sweetest tone I ever heard; he was the only one who gave me the cold sweats.“

Ferill Green fram að Fleetwood Mac er í stuttu máli sá að hann byrjaði sem bassaleikari í ýmsum „Cover“ böndum og hetja hans var Hank Marvin í the Shadows. Árið 1966 gerðist hann aðalgítarleikari í hljómsveit Peter Barden, „Peter B’s Looners“, þar sem hann kynnist Mick Fleetwood. Eftir þrjá mánuði með hljómsveitinni bauðst honum tækifæri að spila með John Mayall á þremur tónleikum í stað Clapton sem var í leyfi. Stuttu seinna hætti Clapton með the Bluesbrakers.

Einn af forkólfunum hjá Decca útgáfunni, Mike Veron upptökustjóri minnist þessa breytinga:

„„As the band walked in the studio I noticed an amplifier which I never saw before, so I said to John Mayall, „Where’s Eric Clapton?“ Mayall answered, „He’s not with us anymore, he left us a few weeks ago.“ I was in a shock of state [sic] but Mayall said, „Don’t worry, we got someone better.“ I said, „Wait a minute, hang on a second, this is ridiculous. You’ve got someone better? Than Eric Clapton?“ John said, „He might not be better now, but you wait, in a couple of years he’s going to be the best. Then he introduced me to Peter Green.““

So I’m closing my eyes
To hear the people laugh
For they’re all aglow
Not knowing where to go
But is it asking too much
When the question is what to do
With the life I’ll have
It seems I know nothing now
Except my love for you
And with the strength in my hands
To go on feeding your smile

Ég og Mac

Michael John Kells „Mick“ Fleetwood var aðeins 15 ára þegar hann flutti að heiman og byrjaði í tónlistarbransanum. London var að vakna til lífsins sem mekka rokk og popp tónlistar og iðaði af lífi. Hinn seiðandi undirtónn kallaði menn til sín og Mick mætti. Það var ekki heiglum hent fyrir unga viðkvæma, listræna sál sem lifði fyrir trumbuslátt að ná fótfestu í stórborginni. Holdsins freistingar voru við hvert fótmál og Bakkus konungur varð einkar kumpánlegur við piltinn unga.

Eins og fram hefur komið hér ofar, fékk Mick Fleetwood inni í hljómsveit Peter Bardens, enda voru þeir nágrannar og á hatti. Þar kynnist hann Green sem gerðist hjálpahella Mick að ná áttum í lífinu og koma sér upp almennilegum græjum. En Peter Green var á förum til liðs við John Mayall og vildi fá vin sinn Mick með. Það gekk eftir en drykkja Mick Fleetwood og neysla Green fór fyrir brjóstið á Mayall sem var eiginlega bara feginn þegar Green vildi stofna eigin grúppu og taka Mick með sér.

Rattlesnake Shake – Peter Green

[Verse 1]

Baby, if you got to rock
I got to be your rocking horse
Baby, think you’d like to roll
Maybe your digging it more
They’re shaking the world
When it’s time to crash
But when I get home tonight
I guess I got to shake myself

[Chorus] You need some love
You must have the blues
Ain’t but the one thing
A good man can do
He do the shake
The rattlesnake shake
Man, do the shake
Yes, and jerk away the blues
Now, jerk it
[Chorus] Now, I know this guy
His name is Mick
Now, he don’t care when he ain’t got no chick
He do the shake
The rattlesnake shake
Yes, he do the shake
And jerks away the blues
Now, jerk it.

Hinn gítarinn

Þessi næmi drengur, Daniel David „Danny“ Kirwan, var bara 17 ára þegar hann var kynntur fyrir Green. Hann var þá að spila í London með hljómsveitinni Boilerhouse og Mike Veron upptökustjóra Fleetwood Mac var bent á drenginn, Veron fór og hlustaði og í framhaldinu gekk Kirwan til liðs við Fleetwood Mac árið 1968.

Um kynnin af Kirwan sagði Green meðal annars;
„A clever boy who got ideas for his guitar playing by listening to all that old-fashioned roaring twenties big band stuff.“

Fyrsta lagið sem hann tók upp með hljómsveitinni var óðurinn til Albatross fuglsins, lag sem speglar það besta og fegursta í bresku blúsbylgjunni. Gítarinn líður svífandi líkt og þessi risafugl um loftin blá og samstaðan og tónninn hjá hljómsveitinni er einstakur.

Platan Then Play On kom út ári eftir komu Kirwans og þarna er hann orðinn jafnoki Green hvað varðar gítarspilið. Hann á líka flest lögin á plötunni eða sjö stykki, þar á meðal þetta:

Although The Sun Is Shining – Danny Kirwan

[Chorus 1] Although the sun is shining
High above
There’s one thing on my mind
You my love [Verse 1] I see a weeping willow
In the park
Like this there’s sadness growing
In my heart
[Chorus 2][x2] When we’re together
We will never part
And if you leave me
It’ll break, it’ll break my heart
[Chorus 1]

Fleetwood og ég

Botninn í öllu saman og grunnurinn að góðri hljómsveit liggur í bassanum og manninum sem ráðskast með hljóðfærið. John Graham „Mac“ McVie, fæddist 26. nóvember 1945 í London. Snemma fékk hann áhuga á gítar og 14 ára var hann kominn í hljómsveit sem spilaði Shadows lög. Vinur hans í bandinu var líka að föndra við gítarinn svo Mac ákvað að skipta yfir í bassa enda vantaði bassaleikara í hljómsveitina. Hann tók E og B strengina af gítarnum og þá var kominn bassi, ekki fullkominn en dugði þar til pabbi hans gaf honum ekta Fender.
Fyrsta hljómsveitin sem John gekk í hét the Krewsaders og var skipuð vinum úr hverfinu. Þeir léku aðallega Shadows lög og urðu vinsælir undirleikarar í brúðkaupum og partýum. Spilamennska McVie þótti sérstök og eftirtektarverð. Þegar bassaleikaranum Cliff Barton úr hljómsveitinni the Cyril Davies All Stars var boðið að vera með í nýrri hljómsveit John Mayall, the Bluesbrakers, afþakkaði hann pent en sagðist vita af einum afbragsðs bassa sem ætti heima í bandi eins og the Bluesbrakers.

You’ve got things to do
You move everyday
I hope you don’t mind
Because I’m coming your way

Að poppa blús og selja

Þegar hér er komið sögu eru Fleetwood Mac búnir að gefa út tvær breiðskífur og nokkrar litlar plötur 45 snúninga. Plötur sem allar fengu mikla athygli og seldust vel, þannig að blúsinn var ekki lengur einkamál fárra þunglyndra, heldur alls hins dapra heims sem vorkenndi sér þessi ósköp og grét líf sitt.
Þriðja platan sem hér er skoðuð, fyllti svo mælinn og rokseldist. Blúsinn var kominn til að vera. Platan „Then Play On“ er ekki bara blús plata, hún er líka rokkplata og sem slík í fremstu röð hljómplatna frá þessum tíma. Nafnið er komið úr leikritinu Draumi á Jónsmessunótt eftir Shakespeare, þar sem segir í upphafi fyrstu senu;

–„If music be the food of love, play on“.

Lög á hefðbundnum LP plötum voru yfirleitt tólf því skurður hljómplötu miðaðist við það hámark svo gæðin nytu sín sem best. Að hafa fleiri lög á plötunni var illa séð enda gat það bitnað á gæðunum og lögin áttu á hættu að bjagast, þannig að tónninn var óhreinn, jafnvel ískrandi. Platan „Then Play On“ geymir 14 lög og líður nokkuð fyrir það í spiliun, þannig að ég mæli með að menn nái sér í endurblandaða endurútgáfu af hljómplötunni frekar en gömlu plötuna eða nútíma FLAC útgáfu á netinu til að njóta þessarar snilldar plötu til fullnustu.
Af lögunum 14 eru fjögur eingöngu spiluð: Underway sem Peter Green samdi, My Dream eftir Danny Kirwan og svö lögin um Madge; Lagið Fighting For Madge sem Mick Fleetwood samdi og Searching For Madge eftir John McVie.

Vinsældir Fleetwood Mac voru með eindæmum árið 1969 þegar platan kom út og allir vildu fá þá til að spila, hvort sem var í Bretlandi, vestan hafs eða í Evrópu. Gnægtahorn lífsins blasti við þeim fullt af gómsætum bitum og gleðin var mikil. Árið 1970 fóru þeir í tónleikaför um Evrópu og léku meðal annars í München í Þýskalandi. Þar gerðist sá atburður að Peter Green fór í sveitapartý með nokkrum þjóðverjum eftir tónleika og kom ekki samur til baka. Í kjölfarið greindist hann með geðklofa og missti hratt öll tök á tilverunni. Tónlistin hvarf og þessi gítarsnillingur hvarf, þó maðurinn sé enn á lífi. Blús og rokksveitin Fleetwood Mac dó.

[Chorus] But how many times
Must I be the fool
Before I can make it
Oh make it on home
I’ve got to find a place to sing my words
Is there nobody listening to my song?

Hlið 1.
1. „Coming Your Way“ – Danny Kirwan – 3:47
2. „Closing My Eyes“ – Peter Green – 4:50
3. „Fighting for Madge“ – Mick Fleetwood – 2:45
4. „When You Say“ – Kirwan – 4:22
5. „Showbiz Blues“ – Green – 3:50
6. „Underway“ – Green – 3:06
7. „One Sunny Day“ – Kirwan – 3:12

Hlið 2.

1. „Although the Sun Is Shining“ – Kirwan 2:31
2. „Rattlesnake Shake“ – Green 3:32
3. „Without You“ – Kirwan 4:34
4. „Searching for Madge“ – John McVie 6:56
5. „My Dream“ – Kirwan 3:30
6. „Like Crying“ – Kirwan 2:21
7. „Before the Beginning“ – Green 3:28

Original UK LP, September 1969

Aðstandendur:
Peter Green – vocals, guitar, harmonica, six string bass, percussion, violincello on „Oh Well, Pt. 2″
Danny Kirwan – vocals, guitar
John McVie – bass guitar
Mick Fleetwood – drums, percussion
Jeremy Spencer – piano on „Oh Well“

Aðstoð:
Christine Perfect – piano
Sandra Elsdon – recorders on „Oh Well“

Umsýsla:
Producer: Fleetwood Mac
Engineer: Martin Birch
Sound consultant: Dinky Dawson

Lagið „Oh Well“ var gefið út á smáskífu sem beita fyrir stóru plötuna. Það er líka með á amerísku útgáfunni á Then Play On.

Umslagið

Fyrirmyndin að myndskreytingunni á tvöföldu umslagi plötunnar Then Play On er veggmynd sem breski listamaðurinn Maxwell Armfield (1881-1972) var fenginn til að gera fyrir ónefndan einkaaðila í London árið 1917. Upplýsingar um þá veggmynd (Fresku) eru afar fátæklegar og engar ljósmyndir finnast á netinu af freskunni, fyrir utan eina lélega ljósmynd af hluta verksins í tímaritinu „The Countryside“ í febrúar 1917. Í blaðinu má lesa að Armfield hafi haft umhverfi borðstofunar þar sem freskan er, til hliðsjónar við val á litum í verkið.

Í blaðinu segir Armfield þetta um verkið;

„The illustration here is a mural designed for the dining room of a London mansion. The windows had been hung with a heavy plum-coloured brocade that, in spite of the white panelling, made the room rather dark and fragmentary in general effect. The mural was placed in a large panel above the fireplace. The colours of the room were used in it; the plum colour was heightened into magenta in the rhododendrons, the white was lowered a little in the horse to a pearl grey, and the sky was a yellow used in the curtains, also lowered a little in tone and enriched with gold pattern. This scheme had the effect of reconciling the various elements in a satisfactory way and gave the impression to the whole room of having been lived in.”

Tenglar:
Peter Green’s Story – http://www.guitarplayer.com/artist-videos/1436/peter-greens-story-comes-to-dvdpreview-man-of-the-world/60447

Peter Green’s Fleetwood Mac – „Oh Well“, Live@ Music Mash 1969 – https://www.youtube.com/watch?v=0yq-Fw7C26Y

Peter Green – The Munich LSD Party Incident – https://www.youtube.com/watch?v=mcZJCLce1cY

Platan – Although the Sun is Shining – Fleetwood mac – https://www.youtube.com/watch?v=Tb_905e4Gsk&index=2&list=RDI8Yg-mxtXa0

PETER GREEN’S FLEETWOOD MAC – 1970 – „Albatross“ – https://www.youtube.com/watch?v=9u4vb3OPN_w

peter green’s fleetwood mac – need your love so bad – https://www.youtube.com/watch?v=RtmW2ek7WkQ

Fleetwood Mac – Man of the world 1969 – https://www.youtube.com/watch?v=OJWOtL-PZiE

Peter Green -The supernatural – https://www.youtube.com/watch?v=YoasUjXBkm8