Þingflokkur Pírata hefur samið frumvarp til laga sem fellir úrskurð Kjararáðs um svívirðilega hækkun launa þingmanna, kjörinn fulltrúa og ráðherra úr gildi. Kjararáð hækkaði laun þingmanna um 45% á einu bretti. Ákvörðunin var tekin á kjördag en Kjararáð ákvað að tilkynna ekki um ákvörðunina fyrr en eftir kosningar. Formaður ASÍ hefur sagt að ákvörðunin sé úr takti við launaþróun. Alþýðusambandið mun hittast í lok mánaðar og ákveða hvort forsendur kjarasamninga eru brostnar.
Í umsögn frumvarpsins er bent á að í lögum um Kjararáð nr. 47/2006 sem voru í gildi þegar ákvörðunin var tekin segir að: „Kjararáð skal ætíð taka tillit til almennrar þróunar kjaramála á vinnumarkaði” svo „að ekki sé hætta á að úrskurðir [Kjararáðs] raski kjarasamningum þorra launafólks og stefni þar með stöðugleika í efnahagslífinu í hættu […] [Kjararáð] ber þannig að hafa hliðsjón af launastefnu á vinnumarkaðnum en ekki móta hana“ eins og kemur fram í greinargerð með lögunum og þar er sérstaklega ítrekað að: „Í frumvarpinu um kjararáð sem hér er gerð grein fyrir er fylgt sömu stefnu og hún reyndar ítrekuð [og] kveðið enn skýrar að orði um þetta efni.“
Heildarsamtök bæði launafólks og atvinnurekenda krefjast þess að Alþingi hafni og dragi til baka nýlegum launahækkunum sem Kjararáð ákvað því annars er hætta á upplausn á vinnumarkaði. Samtök Atvinnulífsins segja að: „Kjararáð stuðlar að upplausn á vinnumarkaði [og] skora á nýtt Alþingi að hafna nýlegum ákvörðunum kjararáðs og leggja málið í sáttaferli.“ Alþýðusamband Íslands segir að: „ASÍ krefst þess að ákvörðun kjararáðs verði dregin til baka […] Að öðrum kosti verður óstöðugleiki og upplausn á vinnumarkaði í boði Alþingis.“ Úrskurður Kjararáðs hefur því nú þegar skapað hættu á að raska kjarasamningum þorra launafólks og sett stöðugleika efnahagslífsins í hættu. Lögin um Kjararáð voru skýr að ákvarðanir ráðsins skuli ekki skapa slíka hættu,“ segir í rökstuðningi þingflokksins fyrir frumvarpinu. „Í ljósi þessara upplýsinga frá aðilum vinnumarkaðarins leggja flutningsmenn þessa frumvarps til að Alþingi fyrirskipi Kjararáði að snúa við nýlegum hækkunum þess á launum ráðamanna eins og kveðið er á um í frumvarpinu.“
Meginmarkmið frumvarpsins er að minnka þann skaða sem ákvörðun Kjararáðs hefur skapað á að raska kjarasamningum þorra launafólks og setja stöðugleika efnahagslífsins í hættu. Kjarasamningar um 70% launafólks eru komnir í uppnám m.a. vegna ákvarðana Kjararáðs um tugprósenta hækkanir á launum ráðamanna. Með samþykkt frumvarpsins sýnir Alþingi fordæmi í átt til sátta. „Frumvarpið mælir í fyrsta lagi fyrir um að kjararáð skuli taka nýja ákvörðun eins fljótt og ráðið getur komið saman og eigi síðar en 28. febrúar svo lækkunin fjarlægi sem fyrst þau skaðlegu áhrif sem ákvörðun kjararáðs hefur valdið og veldur áfram á vinnumarkaði. Ákvörðunin skal fela í sér launalækkun alþingismanna og ráðherra sem samsvari því að laun þeirra fylgi almennri launaþróun frá 11. júní 2013. Kjararáð skal við ákvörðun sína nota launavísitölu Hagstofu Íslands.“
Í öðru lagi mælir frumvarpið fyrir um að kjararáð skuli svo fljótt sem auðið er kveða upp nýja úrskurði um aðra sem undir ráðið heyra til samræmis við þá launalækkun sem ákvörðuð hafi verið til handa alþingismönnum og ráðherrum. Kjararáði skal einnig útfæra þá ákvörðun í samræmi við launavísitölu Hagstofu Íslands, en tilgangurinn að baki lagabreytingunni er áfram að lækkunin minnki hættuna á að raska kjarasamningum þorra launafólks og setja stöðugleika efnahagslífsins í hættu. Ákvæðið gildir ekki um forseta Íslands. Stjórnarskráin heimilar ekki að lækka greiðslur til hans á kjörtímabil hans.
Í þriðja lagi mælir frumvarpið fyrir um að kjararáð skuli í framtíðinni gefa talsmönnum launafólks og atvinnurekenda á vinnumarkaði kost á að leggja fram skriflegar eða munnlegar greinargerðir og að reifa mál sitt fyrir ráðinu vegna þeirra mála sem til úrlausnar eru. Ef Kjararáð hefði óskað eftir upplýsingum frá aðilum vinnumarkaðarins fyrir úrskurði sína hefði verið hægt að koma í veg fyrir að Alþingi þyrfti að grípa inn í ákvarðanir Kjararáðs til að afstýra því að þær valdi upplausn á vinnumarkaði með hættu á að raska kjarasamningum þorra launafólks og stefna þar með stöðugleika í efnahagslífinu í hættu.






