Uppsveifla rafmyntarinnar Bitcoin heldur áfram: í upphafi þessa árs var gengið um 1.000 Bandaríkjadalir á Bitcoin, fór yfir 10.000 í nóvemberlok, 12.000 nú á þriðjudag og 13.000 sólarhring siðar. Á meðan skoðanir eru skiptar um hvort gjaldmiðillinn sé „bóla sem springur“ eða kominn til að vera, er áhrifa hans farið að gæta út fyrir raðir notenda hans og fjárfesta.
Vefmiðillinn Grist.org birti á þriðjudag grein eftir veðurfræðinginn Eric Holthaus um umhverfisáhrif gjaldmiðilsins. Samkvæmt greininni er „námugröftur“ eftir myntinni þegar það orkufrekur að sennilegt er að hann hafi áþreifanleg áhrif gegn þeim markmiðum um orkusparnað sem alþjóðasamfélagið hefur sett sér í baráttunni við hnatthlýnun. Á meðan verðmæti gjaldmiðilsins eykst eru, að óbreyttu, líkur á að þau áhrif verði sívaxandi.
Orkuneysla Bitcoin þegar meiri en 159 landa
Holthaus segir að sérhver viðskiptafærsla í myntinni krefjist nú í dag jafn mikillar orku og þarf til að knýja níu bandarísk heimili í einn dag, eða 5.000-falt meiri orku en hver færsla með greiðslukortum hefðbundna bankakerfisins. Áætluð samanlögð orkuneysla kerfisins, 31 terawattstundir á ári, sé meiri en orkuneysla 150 stakra landa í heiminum (159 samkvæmt nýlegri rannsókn). Ef Bitcoin væri land, væri það þegar í 61. sæti yfir orkufrekustu lönd heims (Ísland er í 72. sæti).
Stóri vandinn er hins vegar ekki núverandi staða, heldur hversu hratt orkuþörf kerfisins fer vaxandi. Um þessar mundir eykst orkuneysla Bitcoin um 30% á mánuði. Haldi þróunin áfram sem horfir eru aðeins nokkrir mánuðir þar til raforkuþörf starfseminnar yrði meiri en sem nemur framboði og mun því þrýsta á um nýjar virkjanir. Með sama framhaldi yrði raunar orkuþörf kerfisins meiri en orkuþörf Bandaríkjanna allra þegar árið 2019, og í febrúar 2020 meiri en sem nemur allri þeirri raforku sem neytt er í heiminum í dag.
„Þetta er ósjálfbær þróun,“ segir veðurfræðingurinn, sem virðist ekki ofsögum sagt. „Hún getur einfaldlega ekki haldið áfram.“
Orkuneysla bitconi náma sem hlutfall af heildar raforkuneyslu heims
Uppskriftin að rafrænu vígbúnaðarkapphlaupi
Þegar myntin var fyrst sett á laggirnar, haustið 2008, nægði meðal-fartölva ágætlega til að „grafa upp“ Bitcoin. Áhugafólk sem það gerði á sínum tíma hefur í dag ótal sögur að segja af hvernig það greiddi á þeim tíma fyrir pítsu eða annað eins smáræði með fjárhæðum sem í dag myndu nægja fyrir fasteign eða þaðan af meira.
Lykilþáttur í virkni gjaldmiðla er hins vegar að þeir séu til í takmörkuðu magni. Í tilfelli Bitcoin er það tryggt með reikniformúlunni að baki myntinni: eftir því sem fleiri myntir „finnast“ með námugreftri verður erfiðara að finna þá næstu, og krefst meiri reiknigetu. Kerfið tryggir að erfiðleikastigið tekur mið af getu þess tölvubúnaðar sem er til staðar, þannig að eitt Bitcoin bætist að jafnaði ekki við myntforða heimsins oftar en á tíu mínútna fresti, hversu mjög sem tölvurnar hamast.
Úr hefur orðið rafrænt ígildi víbúnaðarkapphlaups. Fartölvan þín dugir ekki lengur til að grafa eftir mynt að neinu ráði. Eftir því sem verðmæti myntarinnar hefur aukist, samhliða því að aflfrekara hefur orðið að grafa eftir henni, hafa á allra síðustu árum risið myntnámur víða um heim: skemmur fullar af tölvubúnaði sem er sérsniðinn til verksins.
Bitcoin náma.
Námugröftur á Íslandi
Vélbúnaðurinn sem sér um námugröftinn er í dag nokkuð staðlaður. Það eina sem þarf til að úr búnaðinum verði mynt er lágmarks-viðhald, tími og raforka.
Eins og fram hefur komið í umfjöllun Kvennablaðsins eru nokkrar slíkar námur nú starfræktar á Reykjanesi. Helsti kosturinn sem fjárfestar og þjónustuaðilar nefna við þá staðsetningu er „lágt raforkuverð“ og kuldi: hið svala loftslag á landinu skilar sér í sparnaði við kælingu tölvukerfanna, sem annars er verulegur þáttur í rekstrarkostnaði.
Enn sem komið er virðast ekki hafa verið tekin saman áreiðanleg gögn um umfang þessarar starfsemi á Íslandi, verðmæti þeirrar myntar sem þar er grafið eftir, veltu, eða orkunotkun. Miðað við fyrirliggjandi upplýsingar virðist þó óhætt að ætla að starfsemin neyti þegar á bilinu 2-4 prósent af þeirri raforku sem framleidd er á landinu.
