Atvinnuveganefnd Alþingis hefur lagt fram frumvarp um lækkkun veiðigjalda á þessu ári. Eins og komið hefur fram mun veiðigjald á kolmunna til dæmis nema aðeins 1/6 hluta þess veiðigjalds sem útgerðarfyrirtæki í Færeyjum greiða fyrir sama fisk úr sömu stofnum, en þar fer verðákvörðun fram með uppboði. Alls er ráðgert að veiðigjöldin lækki úr 11 milljörðum í 8,3 milljarða króna.
Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður VG og formaður Atvinnuveganefndar, segir afkomu sjávarútvegsins komna að „ákveðnum þolmörkum“ í viðtali við Vísi og vísar þar til EBITDU fyrirtækjanna.
EBITDA lækkar frá metárinu 2016
Árið 2016 var metár í hagnaði sjávarútvegsins. Í greinargerð með frumvarpi Atvinnuveganefndar er vísað til skýrslu Deloitte um afkomu sjávarútvegsfyrirtækja, þar sem hermt er að EBITDA-afkoma geirans lækki milli áranna 2016 og 2017. EBITDA er afkoma fyrirtækja áður en tillit er tekið til vaxta, skatta og afskrifta.
Í fréttaskýringu Kjarnans um frumvarpið kemur fram að arðgreiðslur sjávarútvegsfyrirtækja frá upphafi árs 2010 til ársloka 2016 voru alls tæpir 66 milljarðar króna. Á tímanum frá hruni til ársloka 2016 jókst eigið fé fyrirtækjanna alls um 300 milljarða króna. Hagur geirans hefur því vænkast um tæpa 366 milljarða á nokkrum árum.
Tekjur stærstu fyrirtækja rýrnuðu milli ára
Í skýrslu Deloitte, sem Atvinnuveganefnd styðst við, kemur þó fram að tekjur fyrirtækjanna hafi dregist saman frá 2015 til 2017, samanlagt úr 275 milljörðum í 240 milljarða, eða alls um 12,7% á tveimur árum. Að miklu leyti má rekja þessa dæld á uppsveiflunni til gengisþróunar, en afkoman miðast við útreikninga í íslenskum krónum. Greiningarfyrirtækið nefnir einnig hækkanir launavísitölu til sögunnar.
Tekjutapið var, samkvæmt skýrslu Deloitte, langmest innan stærri sjávarútvegsfyrirtækja. Frá 2015–2016 drógust tekjur fyrirtækja með aflaheimildir yfir 4.000 þorskígildistonnum saman um 12%, en tekjur fyrirtækja með lægri aflaheimildir um 1%.
Óþol fyrir vorkunnsemi VG í garð auðmanna
Urgur er meðal stuðningsfólks VG vegna málsins, en í stjórnarandstöðu hefur flokkurinn oft verið í fararbroddi baráttunnar fyrir hækkun veiðigjalda, og barist fyrir því að almenningur njóti góðs af þeim auðlindum sínum sem hann veitir fyrirtækjum aðgang að. Í þessu samhengi hefur meðal annars verið vísað til greinar sem Sanna Marta Magdalenudóttir, nýkjörinn borgarfulltrúi Sósíalistaflokksins, birti í gær, um hættuna á að verða húsþræll auðvaldsins.
