Í dag eru þrír mánuðir liðnir frá því að tyrkneskir fjölmiðlar fluttu þá frétt að Haukur Hilmarsson hefði fallið í Afrin, í norðurhluta Sýrlands. Tíðindin hafa enn ekki fengist staðfest: Haukur hefur ekki komið í leitirnar, lífs eða liðinn.
Kvennablaðið hefur reglubundið spurst fyrir hjá íslenskum stjórnvöldum og lögregluyfirvöldum, um framvindu málsins. Lögregla rannsakar málið, að minnsta kosti að nafninu til, sem mannshvarf. Utanríkisráðuneytið annast aftur á móti fyrirspurnir til erlendra ríkja vegna þess, og myndi veita pólitískt viðbragð ef vilji væri til slíks.
Í dag brást upplýsingafulltrúi Utanríkisráðuneytisins við þremur spurningum blaðsins. Í svörunum kemur fátt nýtt fram, en þeim skal þó haldið hér til haga.
Ekki heimilt að veita fjölmiðlum upplýsingar
1. Er eitthvað að frétta í ráðuneytinu af leitinni að Hauki Hilmarssyni? Mér skilst að þar sem ráðuneytið annist ekki formlega rannsókn málsins sé enginn einn embættismaður eða deild ábyrg fyrir framvindu hennar, þannig að ég veit ekki hvert er hægt að beina spurningum nema til þín. Leiðréttu þetta endilega, ef ég fer rangt með það.
„Hér er mikilvægt að hafa í huga mismunandi hlutverk utanríkisráðuneytisins og lögreglu í þessu máli. Það er hlutverk utanríkisþjónustunnar að veita borgaraþjónustu og er hún sérstök starfseining innan ráðuneytisins sem sinnir meðal annars þessu tiltekna máli. Hins vegar er það lögreglan sem rannsakar mál Hauks Hilmarssonar sem mannshvarf og ber ábyrgð á þeirri rannsókn. Öllum spurningum sem varða rannsóknina skal því beint til hennar. Ráðuneytinu, þar með talið borgaraþjónustunni, er sökum þagnarskyldu- og persónuverndarsjónarmiða, ekki heimilt að veita fjölmiðlum upplýsingar sem varða einkamálefni fólks. Hins vegar hefur fjölskyldu Hauks verið greint frá allri framvindu sem orðið hefur í málinu.“
„Á að vera í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar“
2. Á síðustu vikum hafa komið fram vísbendingar, eða skýr dæmi, að virðist, um illa meðferð líkamsleifa í Afrin: annars vegar lík bardagamanna sem liggja á víðavangi, þar sem þeir féllu, hins vegar háðsleg meðferð af hálfu bandamanna Tyrkja á svæðinu. Hafa þessi dæmi eitthvað breytt nálgun ráðuneytisins í málinu? Hefur ráðuneytið brugðist við þeim með einhverjum hætti?
„Frá upphafi hafa íslensk stjórnvöld verið í reglulegu sambandi við tyrknesk stjórnvöld. Tyrkneskir ráðherrar hafa lýst því yfir í samtölum við íslenska ráðamenn að Hauks verði sérstaklega leitað meðal særðra og fallinna á svæðinu. Samkvæmt upplýsingum sem ráðuneytinu hafa borist frá tyrkneskum hermálayfirvöldum er unnið eftir sérstöku verklagi sem á að vera í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar varðandi meðhöndlun líkamsleifa á átakasvæðum. Tyrknesk yfirvöld eiga að sögn meðal annars samstarf í þessu skyni við fulltrúa Rauða krossins og Rauða hálfmánans.“
Bresk stjórnvöld sinna ekki borgaraþjónustu á átakasvæðum
3. Fjölskylda hinnar bresku Önnu Campbell virðist vera í mjög svipuðum sporum og aðstandendur Hauks Hilmarssonar. Hún er sögð hafa fallið í Afrin en lík hennar hefur ekki komið í leitirnar. Hafa íslensk stjórnvöld leitað eftir samstarfi við bresk stjórnvöld í leitinni?
„Íslensk stjórnvöld hafa leitað eftir samstarfi við bresk stjórnvöld varðandi leitina að Hauki. Bresk stjórnvöld hafa hins vegar ítrekað lýst því yfir að þau hafi ekki tök á að sinna borgaraþjónustu á átakasvæðum, þar með talið í Afrin. Aðkoma þeirra að máli Hauks Hilmarssonar er því afar takmörkuð.“
