Heiðlóa skrifar:
Í gær var mér tilkynnt að ég væri ekki Íslendingur, að minnsta kosti ekki „alvöru“. Ég stóð á Austurvelli í lopapeysunni og kraftgallanum og gat ekki að því gert að brosa. Mér fannst eitthvað ánægjulegt við þessa tilkynningu frá gráhærða „alvöru Íslendingnum“ sem stóð á móti mér. Eitt var að honum fannst hann sennilega vera að hreyta í mig móðgun án þess að hafa hugmynd um hversu mikið hann skaut framhjá. Mér fannst líka eitthvað ánægjulegt við að pæla í hvað er Íslendingur. Ég veit að margir þurfa að eiga við svona athugasemdir reglulega og hafa minnstu ánægju af því; fólk sem er ekki nógu hvítt, talar ekki nógu „rétt“, hefur ekki verið hér nógu lengi o.s.frv. en þetta var mitt fyrsta skipti og mér leið vel að vera líka „ekki alvöru Íslendingur“ og kýs það mun frekar en að vera hans meginn við línuna sem hann dró.
Þeir komu nokkrir saman, eldri menn um sextugt, á Austurvöll í gærkvöldi en þar hefur flóttafólk haft viðveru síðan á mánudaginn. Þeir virkuðu skringilega á mig þegar þeir komu inn á svæðið eins og þeir væru á einhverju eftirliti. Ég fór að þeim og vinkona mín spurði hvort hún gæti aðstoðað. Sá sem var að taka myndband á símann sinn hélt nú ekki, afhverju hún spyrði. Jah, þeir væru að taka myndband og hún velti fyrir sér afhverju þeir væru hér? Hinn var nú með það á hreinu og svaraði kokhraustur að hingað væru þeir komnir til að fjarlægja þennan ófögnuð – búðirnar og okkur með.
Upp hófust samræður þar sem þeir tilkynntu mér og vinkonu minni að við værum sko ekki Íslendingar og fóru með aðrar yfirlýsingar eins og að við værum að sjálfsögðu ekki í vinnu og að allt væri þetta á ríkinu, við þar með taldar. Svívirða og sveiattan. Ég sagði ekkert en gat ekki tekið brosið af vörum mér. Fáránleikinn var þvílíkur í allri þeirra orðræðu að ég gat ekki fyrir nokkurn mun tekið neitt sem þeir sögðu alvarlega. Þeim fannst þeir sjálfir líka voða fyndnir og hlógu að athugasemdum hvors annars, að því hvað þeir væru sjálfir hnyttnir og auðvitað að okkur líka því við vorum svo asnalegar og mikið pakk.
Þá keyrði bíll framhjá þar sem gæi í farþegasætinu sá sig knúinn til að öskra „Farið heim“ út um gluggann. Þeir voru nú ánægðir með það, þessi væri greinilega vinur þeirra og vildu undirstrika skilaboð hans.
Á einhverjum tímapunkti skipti einn þeirra skyndilega um gír og spurði alvarlegur hvernig væri eiginlega með þetta á Ásbrú, hann hefði séð kröfuna um lokun búðanna og velti fyrir sér aðstæðum þar. Vinkona mín spurði hvort hann hefði komið þangað og hann hélt það nú, dóttir hans byggi þar. Aðspurður um hvort hún væri í sömu aðstæðum, hvort hún hefði vinnu, kæmist til og frá heimilis síns eftir þörfum og hvort hún gæti fengið gesti þá hélt ég í augnablik að samræðurnar myndu leiða til einhvers. Hvort hún gæti fengið gesti? Hvaða fásinna, að sjálfsögðu! Hún ætti sína eigin íbúð, hefði keypt hana, gesti?! Auðvitað! Tók augnablik fyrir þá að melta að flóttafólk á Ásbrú má ekki fá neina gesti en útskýrðu það síðan sem svo að þau fengju það auðvitað ekki því þau væru undir rannsókn þarna á hvort þau hefðu brotið lög. Jaaá, einmitt, það er erfitt að eiga alvöru samræður þegar fólk er svona út á túni.
Aðspurðir um hvað þeim fyndist um að flóttafólkið vildi vinna fyrir sér fremur en að vera „baggi á ríkinu“ sögðu þeir að við vinkona mín gætum vel fundið okkur vinnu – flóttafólkið ætti bara að fara heim til sín, nóg að gera þar, uppbygging í Sýrlandi og svona.
Þegar þar var komið hófust upptökur á samtalinu þar sem þeim var boðið að endurtaka skilaboð sín sem þeir gerðu að hluta til og hlógu síðan lágt á meðan þeir hörfuðu af svæðinu.
Þó mér hafi þótt þetta óttalega hlægilegt geri ég mér fulla grein fyrir því að þetta er samfélagsmein sem ber að taka alvarlega. Hatursfull orðræða og tilburðir til valdbeitingar er stundum eitthvað sem er hægt að hrista af sér en felur í sér mjög alvarlegan undirtón sem getur leitt af sér hörmungar líkt og þær sem áttu sér stað í dag á Nýja Sjálandi og aðra hatursfulla ofbeldisglæpi sem við heyrum reglulega af. Ég vona innilega að við getum í sameiningu dregið úr því að þetta mein magnist upp. Það að sýna samstöðu, senda skýr skilaboð um að svona orðræða er ekki liðin, vekja athygli á raunverulegri stöðu bágstaddra í samfélaginu og reyna að hafa næga þolinmæði til að ná til fólks sem fer í baklás eru dæmi um leiðir til þess.
Þessi vika er búin að vera alveg mögnuð. Flóttafólk á Íslandi hefur skipulagt sig, gert sig sýnilegri og látið í sér heyra til að vekja athygli á stöðu sinni og þeim hógværu kröfum sem þau hafa sett fram. Kröfum um stöðvun brottvísana, jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu, að mál þeirra hljóti efnislega meðferð, að þau fái að vinna og að einangrandi flóttamannabúðum líkt og Ásbrú verði lokað.
Fjöldinn allur af fólki hefur sýnt samstöðu í verki, mætt á staðinn, skipulagt allt sem þarf að gera í kringum svona aðgerðir, komið með mat, drykki og hlý föt og ég veit ekki hvað og hvað. Það er alveg ótrúlega magnað að upplifa og ég er svo ánægð að vera að hitta og kynnast öllu þessu frábæra fólki sem er á Austurvelli!
Á morgun ætlar þjóðfylkingin að vera með þögul mótmæli gegn þessu öllu saman og líka gegn ofbeldi flóttamannanna gegn lögreglu sem sést sko skýrt í myndbandinu eins og þið hafið séð með eigin augum – akkúrat. Ég efast ekki um að þessir sem kíktu í heimsókn í gær láti sjá sig þar.
Það vill svo til að á morgun er einnig boðað til skemmtunar á Austurvelli þar sem verður tónlist, góð stemming og staðið í samstöðu gegn rasisma. Allskonar fánar og aðrar táknmyndir þess að vera einstök, fjölbreytt og frábær eru sérlega velkomnir.
Ég kemst því miður ekki afþví ég er að vinna (surprise, surprise!).
Reyndar er ekki víst að köllunum frá í gær myndi líka neitt við vinnuna mína, þar sem ég vinn með fólki með fatlanir. Yfir þau rignir fordómum og svívirðingum og hef ég sjálf setið undir sambærilegum yfirlýsingum áður, en þá var ég niðrí bæ með vini mínum sem er fjölfatlaður. Það eru svo margir hópar á Íslandi sem þykja ekki nóg eða þykja um of; ekki nógu dugleg, ekki nógu rík, ekki nógu hetero, ekki nógu normatív, ekki nógu íslensk – of kröfuhörð, of hávær, of sjálfumglöð að telja sig eiga rétt á mannsæmandi lífi.
Þið öll sem eruð um of og eruð ekki nóg, þið eruð frábær! Þið eruð það sem gerir lífið þess virði í þessum ruglaða heimi. Þið eruð öll sérlega velkomin á morgun þar sem slegið er til fögnuðar og haldið upp á fjölbreytileikann og samstöðu.
Höldum áfram að vera kröfuhörð, hávær og sjálfumglöð!
