„Iceland’s ‘Test Everyone’ Goal Has Skeptics, but It May Be Working“ segir fyrirsögn greinar í New York Times á fimmtudag, skírdag: Sú leið Íslands að taka sýni úr öllum er gagnrýnd en gæti gengið. Þrátt fyrir að á landinu sé ekki bókstaflega skimað fyrir Covid-19 meðal allra er þar vísað til þess að nær öllum íbúum landsins stendur til boða að skrá sig til skimunar hjá fyrirtækinu DeCode Genetics, dótturfyrirtæki bandaríska lyfjafyrirtækisins Amgen.
„Ef þú getur bjargað mannslífi skaltu bjarga því“
Í greininni er greint frá þeirri gagnrýni sem fram hefur komið, meðal annars frá fyrrverandi þingmönnunum Frosta Sigurjónssyni og Ólínu Þorvarðardóttur, yfir að ekki sé gripið til harðari aðgerða til að koma í veg fyrir útbreiðslu kórónaveirunnar á Íslandi. Vísað er í opið bréf þeirra til stjórnvalda, þar sem lagt var til að lokað yrði fyrir komur ferðafólks til landsins og sýktir yrðu einangraðir frá fjölskyldum sínum í herbergjum þeirra hótela sem nú standa auð.
„Ef þú getur bjargað mannslífi skaltu bjarga því,“ er haft eftir Frosta, „ekki hugsa um kostnaðinn.“ Frosti tekur aftur á móti undir að nýjustu tölur og spár Almannavarna séu hugreystandi, og segir að stjórnvöld hafi hugsanlega tekið mark á þeirri gagnrýni sem komið hefur fram.
Þá vitnar blaðið í faraldursfræðinginn Chris McClure, sem Kvennablaðið hefur áður rætt við. Hann segir að já, fjöldi nýrra tilfella virðist nú hafa náð hámarki. „En það þýðir ekki að þeim muni fækka,“ segir hann. Vitnað er til greinar hans um rannsóknir sem sýni að lokun skóla skili árangri.
Blaðamaður andmælir: víst smita börn
Haft er eftir Þórólfi Guðnasyni, sóttvarnarlækni, að á landinu sé beitt hörðum inngripum, samhliða útbreiddum skimunum. Hann bendir til herts samkomubanns sem verið hefur í gildi frá 24. mars, þegar sundlaugum, líkamsræktarstöðvum, öldurhúsum og söfnum var lokað, ásamt tilmælum til fólks um að viðhalda minnst tveggja metra fjarlægð sín á milli. Einnig er haft eftir honum að skólar séu enn opnir, þó með ákveðnum skilyrðum og takmörkunum um bekkjarstærðir og annað, þar sem rannsóknir hafi sýnt að smit séu fátíð meðal barna.
Blaðamaður New York Times andmælir þeirri staðhæfingu í greininni og segir rannsóknir þvert á móti sýna að börn bæði smitist og smiti, og að einhver börn hafi látist úr sjúkdómnum, samkvæmt bráðabirgðaniðurstöðum bandarískra rannsókna. Einkenni þeirra séu að jafnaði mildari en einmitt þess vegna sé talið að þau geti enn frekar borið smit innan samfélaga, án þess að nokkurn gruni.
Óviss hvort fólk fallist á langvarandi ferðahindranir
Afar fáir ferðamenn eru nú á landinu. Íslensk stjórnvöld hafa hins vegar ekki sett skorður við komum þeirra eða kveðið á um sóttkví ferðafólks. Greininni í New York Times lýkur á svörum sóttvarnarlæknis um þetta, en haft er eftir honum að sú ákvörðun hafi verið tekin í ljósi þess að „við teljum að þeir eigi ekki í það miklum samskiptum við heimamenn“. Ferðamenn haldi sig í eigin hópum og hverfi af landinu eftir nokkurra daga dvöl.
Þá segir Þórólfur við blaðamann New York Times að lokanir á ferðafólk myndu valda miklum vandræðum í samfélaginu, „og ég veit ekki hvort fólk myndi fallast á það mánuð eftir mánuð. Það verður áhugavert að sjá hvernig þessu vindur fram í löndum sem grípa til harðari aðgerða.“
Fram kom fyrr í vikunni að Lilja Alfreðsdóttir, menntamálaráðherra, telur að reisa verði skorður við komum ferðafólks til landsins þar til bóluefni finnst við Covid-19. Fyrsta viðbragð sóttvarnarlæknis við þeim ummælum, á stöðufundi á skírdag, var að hann teldi „bóluefni ekki raunhæft fyrir okkur“. Við hvað verður miðað, þegar stjórnvöld taka ákvarðanir um ráðstafanir varðandi ferðir til og frá landinu til næstu vikna, mánaða og missera er ekki ljóst að svo stöddu. Búist er við tilkynningum um efnið eftir páska.
