Gunnar Smári Egilsson birti eftirfarandi færslu á Facebook síðu Fylkisflokksins. Kvennablaðið birtir hana hér með leyfi höfundar.
Ísland var það ríki sem fékk hæstu fjárhæðir á hvern íbúa í gegnum Marshall-aðstoð Bandaríkjamanna eftir seinna stríð. Samt var Ísland ekki stríðshrjáð land. Þótt fjöldi íslenskra sjómanna hafi farist þegar skipum með fisk á leið á markað í Bretlandi var sökkt þá voru innviðir Íslands ekki laskaðir í stríðslok. Stríðsárin voru þvert á móti mesti góðæristími Íslandssögunnar fyrr og síðar. Vergar þjóðartekjur uxu um 10,2% að meðaltali hvert ár á stríðsárunum; þær rétt tæplega tvöfölduðust á meðan stríðið lamaði meginland Evrópu. Til samanburðar var þjóðarframleiðsla helmingi lægri í Austurríki 1945 en hún hafði verið 1938, 46% lægri í Frakklandi, 35% lægri á Ítalíu, 12% lægri í Þýskalandi og 4% lægri í Sovétríkjunum.
Eftir sem áður fengu Íslendingar ekki aðeins mest allra af Marshall-aðstoðinni heldur langsamlega mest. Frá 1948 til 1951 fengu Íslendingar 43 milljónir dollara í aðstoð sem gera um 297 dollara á hvert mannsbarn miðað við íbúafjölda 1951. Þetta er rétt tæplega þrisvar sinnum meira en næsta þjóð fékk. En það voru bræður okkar og systur í Noregi sem fengu 113 dollara á íbúa, eilítið meira en Hollendingar sem fengu 112,5 dollara á mann.
Annars skiptist aðstoðin svona milli ríkjanna samkvæmt rannsókn frá 2001 (en engin ein opinber og viðurkennd skýrslu liggur fyrir um umfangið). Listanum er raðað eftir styrk á íbúa, innan sviga er síðan heildarstyrkur hvers ríkis í milljónum dollara og þar fyrir aftan hlutfall styrksins á íbúa miðað við það sem Ísland fékk. (Eins og sjá má var Ísland ekki eina landið án stríðsátaka sem fékk aðstoð. Sama á við um Sviss, Svíþjóð, Írland og Portúgal.)
Ísland 296,6 dollarar á mann (43 m$)
Noregur 112,9 dollarar á mann (372 m$) 38,1%
Holland 112,5 dollarar á mann (1.128 m$) 37,9%
Danmörk 89,5 dollarar á mann (385 m$) 30,2%
Belgía & Lúxemborg 86,6 dollarar á mann (777 m$) 29,2%
Bretland 75,3 dollarar á mann (3.297 m$) 25,4%
Austurríki 67,5 dollarar á mann (468 m$) 22,8%
Frakkland 54,5 dollarar á mann (2.296 m$) 18,4%
Sviss 52,5 dollarar á mann (250 m$) 17,8%
Grikkland 49,2 dollarar á mann (376 m$) 16,6%
Svíþjóð 49,1 dollari á mann (347 m$) 16,5%
Írland 44,9 dollarar á mann (133 m$) 15,1%
Vestur-Þýskaland 28,2 dollarar á mann (1.448 m$) 9,5%
Ítalía 25,4 dollarar á mann (1.204 m$) 8,6%
Portúgal 8,3 dollarar á mann (70 m$) 2,8%
Tyrkland 6,2 dollarar á mann (137 m$) 2,2%
Ísland fékk 8 milljón dollara 1948/49, 22 milljón dollara 1949/50 og 15 milljón dollara 1950/51 – samtals 43 milljónir dollara á fjórum árum. Hvað eru það miklir peningar?
Uppreiknað á gengi dagsins í dag jafngildir þessar 43 milljónir dollara um 418 milljón dollurum á núvirði – eða 49,6 milljörðum íslenskra króna.
Þessi upphæð gefur þó ekki raunsanna mynd af því hvaða áhrif þessi aðstoð hafði á íslenskt samfélag. Fyrir það fyrsta voru Íslendingar 145 þúsund 1951 en eru nú orðnir 326 þúsund. Ef við tökum tillit til fjölgunar íbúa jafngildir Marshallaðstoðin eftir stríð því að Íslendingar fengju í dag 111,5 milljarða króna að gjöf.
En það segir heldur ekki alla söguna. Landsframleiðsla á Íslandi hefur rúmlega tífaldast frá þeim árum sem Marshall-aðstoðin flæddi yfir fólkið, landið og miðin. Ef við framreiknum vægi aðstoðarinnar með tilliti til aukinnar landsframleiðlsu þá var Marshall-hjálpin 1948 til 1951 jafngild því að Íslendingar hefðu á síðustu árum fengið 501,8 milljarð króna að gjöf. Það er á við að hver fjögurra manna fjölskylda hefði fengið 6 milljónir króna og 157 þúsund krónum betur (128 þúsund krónur á mánuði í fjögur ár).
Marshall-aðstoðin til Íslands (ofan í stríðsgróðann) er að öllum líkindum rausnarlegasta þróunaraðstoð sögunnar. Þetta vill gleymast þeim er halda því fram að það hafi fyrst og fremst verið vegna fullveldis og sjálfstæðis ríkisins sem Íslendingum tókst að brjótast frá örbirgð til bjargálna síðastir Evrópuþjóða.
En Marshall-aðstoðin nægði ekki Íslendingum. Eins og ég hef bent á fengu Íslendingar fyrst þróunarlán frá Alþjóðabankanum 1951. Síðasta þróunarlánið til Íslands var svo veitt 1974. Á þessum tíma fengu Íslendingar þróunarlán sem jafngilda um 130 milljörðum króna í dag, framreiknað miðað við vöxt landsframleiðslu og breytt gengi.
